Nükleer Santral Yasası, Yapılan Değişikliklerle Komisyon'da Kabul Edildi

TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu, bugünkü toplantısında 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından veto edilen Nükleer Güç Santrallerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanun'u görüştü.

AK Parti Kütahya Milletvekili Soner Aksoy başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda 11 maddeden oluşan kanun üzerinde 11 ayrı önerge verildi. Verilen 11 önerge doğrultusunda yapılan değişikliklerle Kanun Komisyon'da kabul edildi. Kanun'da yapılan değişiklikle şirketlerin EPDK'dan lisans alma zorunluluğu kaldırılıyor. Nükleer santral kurulmasına ilişkin ihaleyi kazanan firma, lisansını, faaliyete başlamadan önce alabilecek. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), nükleer santral kurup işletecek olan

firmaların karşılaması gereken koşulları 1 ay içinde yayınlayacak. Yarışma şartları, şirket seçimi, tahsis edilecek yer, üretim kapasitesi, lisans bedeli gibi esaslar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek ve yönetmelik Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak. Yönetmeliğin yayınlanmasının ardından nükleer santral kurulmasına ilişkin ihale için Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi (TETAŞ) 1 ay içinde ilana çıkacak. TAEK tarafından uygun görülen firmalar

ihaleye katılabilecek. İhale tekliflerini TETAŞ değerlendirecek ve belirlenen en uygun teklif onay için Bakanlar Kurulu'na götürülecek. Sözleşme imzalanması uygun görülen şirkete lisansı EPDK tarafından verilecek. Bakanlar Kurulu'nun onayı alındıktan sonra TETAŞ, ihaleyi kazanan şirketle sözleşme imzalayacak. TETAŞ ile ihaleyi kazanan firma arasındaki sözleşme, santralin işletmeye alınmasından sonraki 15 yılı aşmayan enerji satışını düzenleyecek. Komisyon'da verilen önergeyle Kanun'da, nükleer santrallerde

üretilecek enerjinin tümüne alım garantisi verilmesi ve fiyatın belirlenmesine yönelik bir değişiklik de yapıldı. Bu değişiklik, firma tarafından üretilen nükleer enerjinin tamamının TETAŞ tarafından satın alınmasını, perakende ve toptan satış lisansı sahibi tüzel kişilere TETAŞ'ın alım fiyatı üzerinden satılmasını öngörüyor.

ŞİRKET, SANTRALİN SÖKÜMÜNDEN DE SORUMLU OLACAK

Kanun'a göre nükleer santral işleten firma, kanun ve mevzuatın gerektirdiği her türlü izin, ruhsat ve lisansı almakla yükümlü olacak. Atık yönetimi kapsamında geçici depolama ya da nihai depolama yerinin belirlenmesi, depolama tesisinin inşası, lisanslanması, işletilmesi ve işletmeden çıkarılması, kullanılmış yakıt ya da yüksek radyoaktif seviyeli atıkların taşınması ve işlenmesi, radyoaktif atıkların yönetimini sağlayacak araştırma, geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesi ile ilgili maliyetleri ve

nükleer santralin söküm işleminden kaynaklanacak maliyeti karşılamak üzere Ulusal Radyoaktif Atık Hesabı (URAH) ve İşletmeden Çıkarma Hesabı (İÇH) oluşturulacak. Bu iki hesapta birikecek olan para tüm vergilerden muaf olacak. Nükleer santral işleten firma, TAEK'in yayınlayacağı ölçütler kapsamında yakıt temininden ve işletme döneminin sonunda santralin devreden çıkarılması ve sökümünden sorumlu olacak. Şirket, santralin kurulması aşamasında oluşabilecek zararlara karşı yatırım sigortası yaptıracak ve

santralin faaliyeti süresince oluşabilecek atıkların taşınması, depolanması, bertaraf edilmesiyle ilgili finansal maliyetlerin ve santralin işletme süresinin sonunda işletmeden çıkarma masraflarının karşılanması için oluşturulacak hesapların her birine, kilovatsaat başına 0,15 cent katkı payı ödeyecek.

KAMU ŞİRKETLERİ NÜKLEER SANTRAL YAPABİLECEK

Nükleer santral kuran firma, bir iktisadi devlet teşekkülü ile iştirak ilişkisi oluşturabilecek. Bakanlığın görev vermesi halinde, kamu şirketleri nükleer güç santrali yapabilecek. Bakanlar Kurulu tarafından yurt içi ya da dışında santral kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek ve üretilen elektriğin satışını yapmak üzere kamu şirketi kurulması kararlaştırılabilecek. Kurulacak kamu şirketleri özel hukuk hükümlerine tabi olacak ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından görev verilmesi halinde

nükleer santral yapabilecek. Üzerinde santral kurulacak olan taşınmazın, Hazine'nin özel mülkiyeti veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması durumunda bu taşınmaz üzerinde Maliye Bakanlığı, başka kamu kurumlarının mülkiyetinde olması durumunda ise Bakanlar Kurulu kararıyla bedelsiz olarak kullanma izni verilebilecek. Sözleşme süresinin sonunda nükleer güç santralinin sökülmesi zorunlu olacak. Şirket, santralin sökümünden ve Hazine'ye iade edilmesinden sorumlu olacak. TAEK, yeni bir kurum

oluşturuluncaya kadar nükleer faaliyetlerin düzenlenmesi ve denetlenmesi görevini yapacak. TAEK'in özel bilgi ve ihtisas gerektiren işlerde çalıştıracağı yerli ve yabancı uyruklu sözleşmeli personele ödenecek ücret ve diğer mali haklar, Başbakan tarafından belirlenecek.

TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu tarafından yapılan değişikliklerle kabul edilen Kanun'un önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nun gündemine gelmesi bekleniyor.

(ZÇ-MAY-NÇ-Y)