İl ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan payın artırılmasını öngören kanun teklifi,
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.
AK Parti Grup Başkanvekili Nihat Ergün ve 16 milletvekilinin hazırladığı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun Teklifi'nin TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeleri tamamlandı. Görüşmeler sonunda teklif kabul edilerek yasalaştı. Teklifin kabul edilmesinden dolayı bir teşekkür konuşması yapan İçişleri Bakanı Atalay, il özel idareleri ve belediyelerin gelirlerinin artırılacağına dikkat çekerek, "Belediyeler bu kaynakların kıymetini bilsinler" dedi.
Teklife tüm partilerin destek verdiğine işaret eden Atalay, verilen destekten dolayı teşekkür etti. Atalay şunları söyledi:
"Bu teklif yasalaştığında pay artışını getiriyor. Matrahı artırıyor ve belediyelerin, il özel idarelerinin geliri artıyor. Dağıtım kriterlerini daha adaletli şekle getiriyor. Özellikle de bölgesel farkları, gelişmişlik farklarını telafi edici bir düzenlemeyi yapmış oluyoruz. Denkleştirme ödeneğini getiriyoruz. Nüfusu 10 binin altındaki belediyeler için bu çok ciddi bir mekanizmadır. Gereksiz tartışmaları ve belki biraz da suiistimali önlemiş oluyoruz. Belediyelerin kamuya borçlanmalarını ciddi bir disiplin altına almış oluyoruz. Bu konuda artık spekülasyonlar olmayacak. Uzlaşmalar, aflar gündeme gelmeyecek. Bir şeyi de garanti altına alıyoruz. Hiçbir şekilde belediyelerin kamudan aldığı, genel bütçe vergi gelirlerinden aldığı ödenek yüzde 40'ın üstünde kesintiye uğramayacak." Kanuna göre il özel idareleri ve belediyelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden pay verilecek. Pay, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamından, vergi iadeleri düşüldükten sonra kalan net tutar üzerinden hesaplanacak. Genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamının yüzde 2,85'i büyükşehir dışındaki belediyelere, yüzde 2,50'si büyükşehir ilçe belediyelerine ve yüzde 1,15'i il özel idarelerine aktarılacak. Genel bütçe vergi gelirlerinden belediye ve İl Özel İdarelerine ayrılan payların dağıtımına esas olacak belediye ve il nüfusları her yılın ocak ayından geçerli olmak üzere TÜİK tarafından İller Bankası ve Maliye Bakanlığı'na bildirilecek.
Genel bütçe vergi gelirlerinin dağıtımında, nüfus kriterinin yanı sıra yüzölçümü, gelişmişlik seviyesi gibi başka kriterler de esas alınacak. Büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir ilçe belediyelerinde sadece nüfus kriteri esas alınırken, belediye ve il özel idarelerine genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan payın dağıtımında gelişmişlik seviyesi, kırsal alan nüfusu, yüzölçümü, köy sayısı gibi faktörler gözönünde bulundurulacak. Genel bütçe vergi gelirlerinden pay dağıtımında nüfus kriteri yüzde 50, ilin yüzölçümü yüzde 10, ilin kırsal alan nüfusu yüzde 15, köy sayısı yüzde 10 ve illerin gelişmişlik endeksi yüzde 15 oranında ağırlığa sahip olacak.
Büyükşehir ilçe belediyelerinin payı, nüfus esasına göre dağıtılacak. Hesaplanan tutardan yüzde 30'luk bölüm büyükşehir belediyesi payı olarak ayrıldıktan sonra kalan miktar büyükşehir ilçe belediyelerinin hesabına İller Bankası tarafından aktarılacak. Büyükşehir belediye paylarındaki artış, bir önceki yılın aynı ayında tahakkuk eden tutarların yüzde 20'sinden fazla olamayacak. Fazla olan tutarlar, artış oranı yüzde 20'den az olan belediyelere bu oranı aşmamak üzere, nüfusa göre dağıtılacak. Kesinleşmiş en son genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamının binde 1'i, Maliye Bakanlığı bütçesine denkleştirme ödeneği olarak konulacak. Maliye Bakanlığı, bu ödeneği, Mart ve Temmuz aylarında 2 eşit taksit halinde dağıtılmak üzere İller Bankası'na aktaracak. Denkleştirme ödeneğinin yüzde 60'ı nüfusu 5 bine kadar olan belediyelere, yüzde 40'ı ise nüfusu 5 bin 1 ila 9 bin 999 arasında olan belediyelere eşit şekilde dağıtılacak.
İl özel idareleri ve belediyeler ile bu idarelere bağlı kuruluşların, bunlara ait tüzel kişilerin; devlete olan borçları, Hazine alacağı niteliğindeki borçları, İller Bankası'na olan borçları ile sosyal güvenlik kuruluşlarına olan borçları, Maliye Bakanlığı veya İller Bankasınca, belediyelere her ay genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden ayrılacak tutardan kesinti yapılarak alacaklı idarelere ödenecek.
Genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden il özel idareleri ve belediyelere aylık olarak ayrılacak tutardan yapılacak kesintilerin toplamı, ayrılan tutarların yüzde 40'ından fazla olamayacak.
(ZÇ-NÇ-Y)