Görme Engelliler, AB Destekli Projeyle Hayat Bulacak

"Görme Engellilerin Topluma Entegrasyonu ve Engelsiz Yaşam" adlı proje ile Mersin'deki 80 görme engellinin fiziksel bağımsızlıklarının, hareket edebilme kabiliyetlerinin ve ekonomik yönden yeterliliklerinin geliştirilmesi amaçlanıyor. Mersin'de ilk kez uygulanacak proje, Avrupa Birliği'nden (AB) hibe almaya hak kazandı.

Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu öğretim elemanları Öğr. Gör. Mesut Uzman ve Öğr. Gör. Tanla Hatungil ile Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'ndan Öğr. Gör. Zülal Kutlu tarafından görme engelliler üzerine bir proje hazırlandı. Türkiye Görme Engelliler Derneği Mersin Şubesi adına hazırlanan ve Toroslar Belediyesi ortaklığıyla sürdürülen proje, görme engellileri topluma kazandırmayı ve onları toplumla bütünleştirmeyi hedefliyor. "Görme Engellilerin Topluma Entegrasyonu ve Engelsiz Yaşam" adlı proje ilk

olarak, AB Türkiye Merkezi Finans ve İhale Kurumu'na sunuldu. Kurum tarafından başarılı bulunan proje, AB'den 85 bin 333 euro hibe almaya hak kazandı. Projenin genel hedefini, engelli kişilerin ekonomik, sosyal ve kültürel haklara tam erişiminin sağlanması ve bu haklardan yararlanmalarının desteklenmesi olarak tanımlayan Öğr. Gör. Mesut Uzman, projeyle Mersin'de ilk defa görme engelli kişilere yönelik toplum temelli alternatif hizmetler geliştirilmiş olacağını kaydetti. Bu projeyle görme engelli kişilerin,

fiziksel bağımsızlıklarının, hareket edebilme kabiliyetlerinin ve ekonomik yönden kendine yeterliliklerinin geliştirileceğini vurgulayan Uzman, "Mersin'de yaşayan 80 görme engelli kişinin toplumsal hayata entegrasyonunu sağlamayı planlıyoruz. Görme engelliler için hazırlanan faaliyet program ile hedef kitlenin, kişisel kapasitelerinin ve becerilerinin geliştirilerek, topluma kazandırılmaları ve toplumla bütünleşmeleri projenin genel hedefidir" diye konuştu.

Projenin farklı bir engelli grubuna yönelik olduğunu ifade eden Öğr. Gör. Mesut Uzman, proje boyunca uygulanacak eğitim programları hakkında şunları söyledi:

"İlk etapta 'Güçlendirilmiş rehberlik ve psikolojik danışmanlık eğitimi' verilecek. Bu sayede görme engelli 80 kişinin rehabilitasyonu sağlanarak sosyal ve kültürel uyumları geliştirilecek. Programın temel amacı, hedef grubun özgüvenlerini artırarak, iletişim becerilerini yükseltmek. İkinci olarak; toplumsal bütünleşme faaliyeti olan 'Bağımsız hareket eğitimi' verilecek. Bu eğitimle onların yardımsız olarak yön bulma ve bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerini geliştirmeyi amaçlıyoruz. Burada, görme

engellilerin toplum ve çevresine uyumunu sağlamak, zihinsel haritasını geliştirmek, bulunduğu noktadan istediği noktaya kolay ve tehlikesiz bir şekilde ulaşmasını sağlamak ana hedefimiz. Üçüncü olarak 'Bilgisayar eğitimleri' verilerek görme engellilerin bilgi ve haber kaynaklarına ulaşması sağlanacak. Bilgisayar eğitiminde amaç; hızla gelişen teknolojiden görme engellilerin de yaralanmasını sağlamak ve onlara bilgisayar kullanmayı öğreterek meslek hayatlarında daha başarılı olmaları için yol açmak. Görme

engelliler, verilen bilgisayar eğitimiyle bilgi kaynaklarına ulaşma özgürlüğüne sahip olacak, ayrıca internet aracılığıyla herkesle iletişim kurabilecekler. Son olarak 'santral operatörlüğü' ve 'masörlük' gibi eğitimlerle görme engellilere mesleki beceriler kazandırılacak ve bu kişilerin ekonomik bağımsızlıkları geliştirilecek. Santral operatörlüğü eğitiminde amaç, dijital ve manuel telefon santrallerinin kullanımını ve doğru iletişim kurmanın kurallarını öğretmek. Masaj eğitim programı ile amaçlanan ise;

görme engellilere, kendilerine uygun ve başaracakları eğitimi vererek hem geçimleri için gelir elde etmelerini sağlamak hem de yaşama olan güvenlerini pekiştirmek, toplum içinde hak ettikleri yerleri almalarına yardımcı olmak."

Proje faaliyetlerinden biri olan konferans ve seminerlerle görme engelli kişilerin sosyal, ekonomik ve kültürel hayata fiziksel erişimine ve etkin katılımına yönelik haklarının savunulacağını kaydeden Uzman, uygulanacak bağımsız hareket eğitim programıyla engelli kişilere yönelik sosyal dışlanmayla da mücadele edileceğinin altını çizdi. Proje sonunda, Toroslar Belediyesi'nce tahsis edilecek ve Türkiye Görme Engelliler Derneği Mersin Şubesi ile ortaklaşa bir merkez kurulacağını dile getiren Uzman,

"Böylece hem projenin sürdürülebilirliği sağlanacak hem de Mersin'deki görme engellilerin sürekli faydalanabileceği bir eğitim ve rehabilitasyon merkezi Mersin'de ilk kez kurulmuş olacak" şeklinde konuştu.

MERSİN'DE 3 BİN 200 GÖRME ENGELLİ VAR

Engelli nüfusun toplam nüfus içindeki oranının yüzde 12.29 olduğunu söyleyen Uzman, "Buna göre ülkemizde 8 milyon 431 bin 937 kişi özürlü olarak yaşamlarını sürdürmektedir. Özürlülük sadece bu sorunu yaşayan kişiyi değil, ailesini ve yakın çevresini, ekonomik, sosyal ve psikolojik olarak etkileyen bir sorundur" diye konuştu.

Mersin merkezde yaklaşık bin, ilçelerde ise yaklaşık 2 bin 200 görme engelli vatandaş bulunduğunu hatırlatan Uzman, Mersin'deki görme engelli kişilerin sadece yüzde 19.5'lik kısmının eğitime katılma imkanı bulabildiklerini belirtti.

Daha önce Mersin'de görme engellilerle ilgili bir çalışma yapılmadığını ve onları destekleyen bir organizasyonun bulunmadığını dile getiren Uzman, birçok görme engelli ailesinin, yakınlarını gönderecek bir eğitim merkezi bulamadığından, onları ya evlerinde ve kapalı ortamlarda tuttuğunu ya da başka illerde bulunan yatılı okullara gönderdiğini kaydetti.

Bu kişilerin büyük oranının, yetenekleri ve mesleki becerilerinin geliştirilmediğini ifade eden Uzman, birçoğunun üstün yeteneklere sahip olmasına rağmen, toplumda sosyal ve kültürel yeteneklerini ön plana çıkaramadıklarını söyledi.

Gerek sivil toplum kuruluşlarının yetersiz kalması gerek ailelerinin bu konuda yeterli bilgi donanımına sahip olmaması, yereldeki kurum ve kuruluşların bu konuya çok fazla ilgi göstermemelerinin görme engellileri s aya kolay ve tehlikesiosyal hayatın dışına ittiğini ileri süren Uzman, proje kapsamında verilecek mesleki eğitimlerin onlara bu konuda kendilerini geliştirme fırsatı sunacağını vurguladı. Mersin'de, görme engellilerin kullanabileceği tarzda ekipman olmadığının altını çizen Uzman, işin

maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle böyle bir girişimin daha önce başlatılmadığını, ancak proje kapsamında alınacak bir ekipman ile sorunun kısmen çözüleceğini söyledi. Görme engellilere yönelik özel eğitimin, sayıları çok az olan bazı ilköğretim okullarında özel sınıflarda yapıldığını söyleyen Uzman, proje ile özel eğitim verilecek engelli sayısının artacağını dile getirdi. Uzman, şunları kaydetti:

"Projenin hedef grubu, Mersin'de yaşayan 15-45 yaş arasındaki doğuştan veya sonradan az ya da çok görme kaybı olan görme engelli 80 kişidir. Hedef grup, temel eğitim almış olanlar arasından seçilecektir ve kadın-erkek sayısı eşit olacaktır. Eğitimler, hedef grubu ikiye ayırarak verilecek; projenin ilk yarısında 40 kişilik birinci gruba, ikinci yarısında 40 kişilik ikinci gruba eğitim verilecektir. Proje bitiminde kurulacak merkez ile Mersin'de yaşayan diğer tüm görme engelliler, hem proje süresince hem

de proje bittikten sonra projenin nihai ve dolaylı faydalanıcıları olacaktır."

Türkiye Görme Engelliler Dermeği Mersin Şubesi'nin sahibi, Toroslar Belediyesi'nin de ortağı olduğu projenin iştirakçilerini Mersin Üniversitesi ve Mersin İş Kurumu oluşturuyor. Bu kurumların aralarında güçlü bir sinerji kurabileceğini belirten Öğr. Gör. Mesut Uzman, kurumların rollerini şöyle açıkladı:

"Türkiye Görme Engelliler Derneği Mersin Şubesi, proje koordinatörü olarak projenin tüm faaliyetlerinin eksiksiz bir biçimde yürütülmesinden sorumlu olacak. Toroslar Belediyesi ise 'Sosyal belediyecilik' anlayışı çerçevesinde, Mersin'de yaşayan görme engellilerinin belirlenen eğitim programları ile sivil toplum hareketinin içinde yer almalarını sağlayacaktır. Mersin Üniversitesi, rehberlik ve iletişim eğitim programlarının yapılmasında etkin rol üstlenecek, eğitim programları için modüller hazırlayacak,

engelli kişilerin ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamın her alanına tam katılımının teşvik edilmesiyle ilgili konferans ve seminerler verecektir. Diğer iştirakçi kurum olan Mersin İş Kurumu ise santral operatörlüğü ve masörlük eğitimi alan hedef gruba iş bulmalarında yardımcı olacaktır."

Başlangıç için en önemli hedefin, yeterli sayıda görme engelliye ulaşmak olduğunun altını çizen Uzman, hedef kitleye ulaşmak için kamuoyu desteğine ihtiyaç duyduklarını da sözlerine ekledi.

(ÖT-MT-ÖZ-Y)