Bitlis'in Ahlat ilçesinde sürdürülen kazı çalışmalarında ilk defa ortaya çıkartılan ve korunması için çevresi kapatılan kümbet içindeki lahitler define avcıları tarafından yağmalandı. Kazı çalışmalarının bu yilki bölümü için Ahlat'a gelen uzmanlar, gördükleri durum karşısından şaşırıp büyük üzüntü duydular.
Gazi Üniversitesi Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi Mühendislik Bölümü Öğretim Üyesi olan Eski Ahlat Şehir Kazısı Başkanı Doç. Dr. Nakış Karamağaralı başkanlığında geçen yıl Selçuklu Mezarlığı'nda sürdürülen çalışmalar sırasında ilk kez bir kümbet ortaya çıkartıldı. İçerisinde 4 lahit ve sonradan eklendiği düşünülen tuğla mezar bulunan kümbet, kazı dönemi sonunda tamamen saclarla çevrilerek defineciler ve dış etkenlere karşı koruma altına alındı. Ancak sacları kesen kimliği belirsiz define avcıları, kümbet içine girerek tarihi eserleri adeta talan ettiler. Kazıların bu yilki bölümü için Ahlat'a gelen uzmanlar, gördükleri manzara karşısında şaşkınlık ve üzüntü duydular.
Kazı Başkanı Doç. Dr. Nakış Karamağaralı, buluntuların tahrip edildiğini gördüklerini üzülerek anlatan şaşkınlığını dile getirdi. Buldukları kümbetin etrafını sacla çevirerek korumayı kararlaştırdıklarını, kapıya kilit vurduklarını anlatan Doç. Dr. Karamağaralı "Bu eserleri dış etkenlerden koruduk, ama definecilerden koruyamadık. Defineciler sacı keserek içeri girip bu sanat eserlerini tahrip etmiş. Lahitlerin altı oyulmuş. Selçuklu Mezarlığı içerisinde bulunan mezar taşları kırılarak altında define aranmış, bir mezarın şahidesi ve üst taşı çalınarak hepsi götürülmüş. Dünyada eşi ve benzeri çok az olan ve sanat tarihi açısından büyük önem arz eden bu tarihi yapılar yok ediliyor. Birçok yapının elimizde sadece resmi kaldı. Bu çok büyük bir cehalettir. Kazı alanını korumakta güçlük çekiyoruz. Alandaki tarihi eserlerin çoğu 13 ve 14. yüzyıllara ait. Bu yapıların büyük bölümü Moğol dönemine ait. Mutlak suretle kazı yaptığımız yerlerin ciddi anlamda korunması gerekiyor" dedi.
Mimar Sinan Üniversitesi'nden emekli Prof. Dr. Gönül Cantay ise, böyle bir tahribi hayatında ilk kez gördüğünü belirterek, "Ben 1967 yılında bu mezarlığı gören, tanıyan, bilen, hatta piknik yapan bir insanım. Çünkü o vakit öğleydi. Üzerine bütün dünyanın eğildiği, bütün dünyanın ilgisini çeken Ahlat, sanat tarihi açısından Anadolu'nun doğusundaki ilk anıtsal şehirlerinden biridir. Ve burada yüksek bir sanat ve bir yaşamın yanı sıra zevkin ifadesi olan eserlerde var. Taş işçiliği ile lahit mezar hiç çıkmamıştı. Dolayısı ile bunlar o kadar önemli ve ünik olan tek örnekler. Çok yazık olmuş, üzülmemek elde değil" dedi.
(GA-MET-Y) 27.06.2008 11:12 TSİ
SON DAKİKA :
Haber Yorumlarınız
