Türkiye'de son dönemde tüketicileri etkisi altına alan kredi kartıyla ya da alışveriş kartlarıyla taksitli satışlar piyasalarda para sıkıntısı oluşturdu. Özellikle krizden sonra iyice yaygınlaşan ve gıda ürünlerinde 12 aya kadar çıkan taksitlerin satışları artırmadığı, aksine büyük sorunlara neden olduğu belirtildi.
Çek karşılığı ürün alan toptancılar, vadeli sattıkları ürünlerden nakit para alamadıkları için raflarını yeniden doldurmak amacıyla kredi almaya başladığı belirtiliyor. Çıkmaz sokağa benzetilen bu yöntemin her geçen gün reel sektörü tıkamaya başladığı öne sürülüyor.
Kayseri Oto Sanatkarları Odası Başkanı Hasan Odabaşı, vadeli alışveriş yönteminin son dönemde esnafa zor günler yaşattığını ifade etti. Ekmekten otomobile herşeyin taksitle satıldığını belirten Odabaşı, Türkiye'de 40 milyona yakın insanın borçlu olduğunu ifade etti. Odabaşı, şöyle devam etti:
"Türkiye'de tüm kesimlerin borçluluk düzeyi giderek artıyor. Araştırmalara göre ailelerin yarıya yakını, küçük-büyük şirketlerin neredeyse tamamının bankalara kredi borcu bulunuyor. Kredi borçları piyasalarda para dolaşımını iyice azalttı. Ekmekten otomobile her şey kredi kartı ile taksitle satılarak insanların gelecekleri ipotek edildi. Kredi kartı ve kredi kartı taksit sistemi bir bumerang gibidir. Her şeyi yutar. Bugünler işte o günlerdir. Çalışanın birkaç yıl sonraki maaşlarını taksit taksit sömürüp, bitince de kriz narası atmak, suçlu aramak kabul edilemez. İnsanları tüketim kölesi yapan bu çark şöyle işlemektedir. Toptancı dağıtıcı malı çekle alıyor. Kredi kartına taksitle satıyor. Borçla raflarını bir daha aynı yöntemle dolduruyor. Dolan kredi kartlarına yeni taksitler yapılamayınca alıcı bulamıyorlar. Bu kez çekler ödenemiyor. Tüketici mağdur, rafları dolu olan ancak alıcı bulamayan satıcı da mağdur."
Kredi kartıyla alışverişin her geçen yıl daha da arttığını belirten Kayseri Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Ahmet Hasyüncü ise kazanmadan harcama yönteminin piyasaları kilitlediğini ifade etti. Piyasada büyük bir iş sıkıntısı ve kriz olduğunu ileri süren Hasyüncü, "Genel bir talep daralması var. İç piyasa ciddi anlamda sıkıntılı. Bugün iç piyasada çek vadelerinin 20 aya kadar ulaştığı bir dönem yaşıyoruz. Önümüzdeki aylarda ihracatla bu sıkıntıyı aşmayı planlıyoruz" dedi.
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Kayseri Şube Başkanı Mehmet Çağlıergin ise hızla yayılan kredi kartına taksit uygulamasının tüm tüketicileri etkisi altına aldığını söyledi. Son yıllarda ülkede taksitli satış çılgınlığının yaşandığını kaydeden Çağlıergin, "Artık ekmeğe bile taksit yapıyorlar. Kredi kartıyla alışveriş yapan çok sayıda tüketici hesap yapamıyor. İnanılmaz taksitler karşısında alışverişlerde kontrolünü kaybederek, ihtiyacı dışında ürün alıyor. Böylece korkunç borçlarla karşı karşıya kalınıyor" diye konuştu.
Çağlıergin, sonu çıkmaz sokağa benzeyen vadeli satış yöntemi konusunda insanların bilinçlendirilmesi gerektiğini belirterek, şöyle dedi: "Taksitli satışlar tüketicilerin gelecekte kazanacakları paraları ipotek altına alıyor. Taksitli alışveriş yapan insan, önümüzdeki dönemde ipotek altına soktuğu kazanımlarını elde edemezse ekonomik sıkıntıya girme tehlikesi altında. Bununla birlikte taksitli satışlar piyasalarda para hareketliliğini durduruyor. Böylece esnafa da zarar veriyor."