Mersin Üniversitesi (MEÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Yrd.Doç. Dr. Arzu Araz, toplumda şiddeti azaltmak için örgün eğitimde çatışma çözümü dersleri verilmesi gerektiğini söyledi.
MEÜ Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Serap Akgün ve Yrd. Doç. Dr. Arzu Araz, toplumda şiddeti önlemeye yönelik 'Anlaşmazlıkları Çözebiliriz' konulu eğitim programı hazırladı. Programın, ilköğretim öğrencilerine yaşadıkları anlaşmazlıkları şiddete başvurmadan çözebilmeyi öğretmek amacıyla geliştirildiği bildirildi. Akgün ve Araz'a göre, çocuklara, çatışmaları yapıcı yollarla çözmeleri öğretilerek okullarda yaşanan şiddet azaltılabilir.
Şiddeti uygulayanlar, şiddete maruz kalanlar ve tanık olanların şiddetin doğurduğu farklı olumsuzluklarla karşı karşıya olduğunu belirten Yrd. Doç. Dr. Serap Akgün, "Çocukların birbirlerine şiddet uygulaması genellikle hafife alınıyor ve göz ardı ediliyor. Oysa çocukluk döneminde yaşanan şiddetin, bireyin gelişimindeki olumsuz etkileri su götürmez bir gerçek" dedi.
Akgün, çocukluk döneminde şiddete maruz kalmanın yatak ıslatma, uykusuzluk, karın ağrısı gibi sorunlara, saldırgan davranışlara, intihar düşüncesine, depresif semptomlarda artışa, öz saygıda ise düşüşe yol açtığını belirtti. Şiddete maruz kalan ve şahit olan çocukların kronik korku yaşadıklarını ifade eden Akgün, "Okulda yaşanan şiddet, okulu sevmeme ve okuldan kaçmaya, dolayısıyla da öğrenme yeteneğinde düşüşe neden olmaktadır. Şiddet uygulayan çocukların, gelecekte okulu bırakma, başarısız olma ve suç işleme olasılıkları daha yüksektir" diye konuştu.
Yrd. Doç. Dr. Arzu Araz ise çatışmayı, 'ihtiyaçlar, güdüler, dilekler ya da isteklerin uyuşmaması durumu' olarak tanımladıklarını belirterek, okullarda yaşanan şiddetin temel nedenlerinden birinin öğrencilerin arkadaşlarıyla yaşadıkları çatışmaları yıkıcı yollarla çözmeye çalışmaları olduğunu söyledi. Tıpkı yetişkinlerdeki gibi çocukların dünyasında da çatışmanın her yerde olduğunu ifade eden Araz, şu bilgileri verdi:
"Örneğin, hangi bir oyunun oynanacağına karar verirken, bir oyuncağı paylaşırken, sıra beklerken gibi. Onlara doğru çatışma çözümü yollarını öğretmediğimiz için çocuklarımız kişiler arası çatışma ile nasıl baş edeceklerini bilmiyorlar. Bu nedenle bazı çocuklar anlaşmazlıklarını fiziksel ya da sözel şiddet kullanarak çözmeye çalışırken, bazıları da susarak ya da boyun eğerek çatışmadan kaçınmaya çalışıyorlar." Çocuklara şiddet yerine alternatif yollar kullanmayı ve şiddete boyun eğmemeyi öğretmenin oldukça önemli olduğuna dikkat çeken Araz, çocukları şiddetten korumak amacıyla ABD, Avustralya, Kanada gibi pek çok ülkenin okullarında, çatışma çözümü eğitimleri verildiğini söyledi. Bu programların, okulları, öğrencilerin herhangi bir tehdit olmaksızın öğrenme ve çalışma olanağına sahip yerler yapmak ve çocukların yaşamları boyunca ilişkilerinde yaşayacakları çatışmaları yapıcı bir biçimde çözebilmeleri için ihtiyaçları olan davranışları ve tutumları kazandırmak amacıyla düzenlendiğini ifade eden Araz, Yrd. Doç. Dr. Serap Akgün ile birlikte ilköğretim birinci sınıf öğrencilerine yaşadıkları anlaşmazlıkları şiddete başvurmadan çözebilmeyi öğretmek amacıyla bir eğitim programı geliştirdiklerini belirtti.
'Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz' adını verdikleri eğitim programının içeriği hakkında da bilgi veren Araz, çocuklara öncelikle olaylara farklı açılardan bakabilme, iyi dinleme, empati kurma, öfke kontrolü gibi çatışma çözme eğitiminde gerekli beceriler kazandırmaya çalıştıklarını, sonrasında ise öğrencilere çatışmalarını yapıcı biçimde çözebilmeleri için 6 aşamalı somut yollar öğrettiklerini söyledi. Araz, bu aşamaları şöyle sıraladı:
"Eğer kızgınsanız sakinleşmeye çalışın. Karşınızdakine ne istediğinizi ve ne hissettiğinizi nedenleri ile anlatın. Karşınızdaki kişiyi dinleyip anlamaya çalışın, olaya bir de onun açısından bakın. Problemin ne olduğunu belirleyin. Birlikte çözüm yolları üretin. Birlikte en uygun çözümü seçin." Öğrencilerin eğitim sürecine aktif olarak katılabilmelerini sağlamak için programda öyküler, fotoğraflar, karikatürler, posterler, çizgi filmler gibi çocukların ilgisini çekebilecek materyaller kullandıklarını dile getiren Araz, programda kalem-kağıt aktiviteleri, sınıf tartışmaları, oyun, rol oynama, drama gibi farklı tekniklerden yararlandıklarını belirtti. Çocuklarda davranış değişikliği oluşturup oluşturmadığını test etmek amacıyla iki ayrı çalışma yaptıklarını ifade eden Araz, sözlerini şöyle tamamladı:
"Bulgular, 'Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz' çatışma çözümü eğitiminin, öğrencilerin yapıcı çatışma çözme becerilerini ve sosyal yeterliklerini arttırdığını, saldırganlık eğilimlerini ise düşürdüğünü gösterdi. Bu nedenle çocuklarımıza yarışma yerine işbirliği yapmayı, birbirlerine karşı olmak yerine sorunlarını birlikte çözmeyi öğretirsek daha barışçıl toplumların temellerini atmış oluruz." (MUÇ-AB-RA-Y)
SON DAKİKA :
Haber Yorumlarınız
