İzmir Büyükşehir Belediyesi, Şaraphane'de bir süre DGM binası olarak da kullanılan eski un fabrikasını restore ediyor. Şehrin son 100 yılına şahitlik eden tarihî yapının, İZSU Genel Müdürlüğü'nün yeni hizmet binası olarak kullanılması planlanıyor.
Yarı yarıya tamamlanan restorasyon projesi, İZSU tarafından 1 Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun kararları doğrultusunda hazırlatıldı. Fabrikanın iki bloğundan biri, önceki yıllarda DGM binası olarak kullanılırken, diğer bloğun zemin ve birinci katında Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş (GEDAŞ) Konak İşletme Bakım Müdürlüğü hizmet veriyor.
Restorasyonun ilk aşamasında binalar, özgün olmayan eklentilerden arındırılıyor. Cephe temizliği yapılarak çatı kaplamaları ve doğramalar yenileniyor. Yaz sonunda tamamlanacak çalışmaların ardından Büyükşehir Belediyesi, tarihî yapının içini de aslına uygun olarak yenileyecek.
TARİHî BİNANIN GEÇMİŞİ
Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar Tuzakoğlu Un Fabrikası adıyla anılan bina, 1908'de Osmanlı vatandaşı olan Yuan Tuzakoğlu ve Vasil İstefanidi'nin girişimleriyle un fabrikası olarak inşa edildi. Tesis, 1914'te İzmir'in sadece un değil, bütün sektörleri için de en büyük işletmelerinden biri haline gelmişti.
Ayrıca, fabrikanın, İzmir'in kurtulduğu 9 Eylül 1922'de müessif bir olaya karıştığı hafızalardan silinmedi. Şehre ilk giren Türk süvari müfrezesi, Halkapınar'daki fabrika önünde yoğun bir ateşle karşılaşmış, dört er şehit düşmüştü. Bugün o noktada, cumhuriyetin ilk yıllarında dikilmiş, üzerinde "Vatan ve Namus" yazan Dokuz Eylül Şehitler Abidesi bulunuyor. 1922'den sonra İzmir Belediyesi'ne geçen bina, bir ara ekmek fabrikası olarak işletildi. Ardından da farklı alanlarda (DGM ve TEK'e evsahipliği gibi) hizmet vererek günümüze kadar ulaştı.