Rusya'da 1918-20 yıllarında Bolşevik devrimi sürecinde yaşanan iç savaşta yenilgiye uğrayarak kaçan ve Çanakkale'nin Gelibolu ilçesine yerleşen 25 bin 'Beyaz Ordu' için anıt açılışı yarın yapılacak. Rusya Ulusal Şeref Vakfı başkanı ve Devlet Demir Yolları başkanı Vladimir Yakunin'le birlikte 120 kişilik kalabalık bir Rus heyeti açılış için Türkiye'ye gitti.
Yakunin'in yanı sıra Rusya Ortodoks Kilisesi Dış İlişkiler Masası Başkan Yardımcısı Yegorevski Mark, Rusya Parlamentosu üst kanadı Federasyon Konseyi Başkan Yardımcısı Aleksandr Toşin katılacak. Açılışta Türkiye adına Çanakkale Valisi Orhan Kırlı, Gelibolu Belediye Başkanı Cihat Bingöl ve diğer yetkililer de hazır bulunacak. 1920 yıllarında Gelibolu'ya yerleşen Rus askerlerinin çeşitli ülkelerde yaşayan yaklaşık 30 torunu da merasime katılacak.
Anıt açılışıyla ilgili Cihan Haber Ajansı'na konuşan Rusya Ulusal Şeref Vakfı yetkilisi Vladislava Filiyanova, Gelibolu'da açılacak anıtın, Bolşevik devrimi nedeniyle uzun yıllar iki ayrı ideolojik kutublaşma olarak bölünen Rus toplumunun yeniden birleştirmesi açısından önemli olduğuna dikkat çekti.
Türkiye'nin de anıtın açılışı için çok yardımcı olduğunu belirten bayan Filiyanova, "Türkiye makamlarına çok teşekkür ediyoruz. Bu yeri hiçbir ticari işletmeye satmayarak, bize verdiler. Sürekli yapılan yazışmalarda ve buluşmalarda anıtın açılması için ellerinden gelen hiç bir şeyi esirgemediler." dedi. Filiyanova, anıtın iki ülke arasında ilişkilerin daha da güçlendireceğine inandığını belirtti.
1920 yılların başlarında Rusya'da Beyaz ve Kızıl ordu arasındaki İç Savaş nedeniyle 150 bin Beyaz Rus askeri Karadeniz üzerinden 26 gemi ile Türkiye'ye kaçmıştı. Bunların çoğu üst düzey komutanlar idi. Bitkinlik ve yokluk içinde Gelibolu'da yaşayan askerler arasında salgın hastalıklar baş gösterdi. Burada 342 Rus askerinin hayatını kaybettiği kaydediliyor. 1923 yılından sonra burada yaşayan Rus askerler balkanlar üzerinden Avrupa'ya gitmişti.
16 Temmuz 1921 yılında Gelibolu'da ölen askerlerin anısına Rus mezarlığında ilk anıt açılmıştı. 1949 yılında yaşanan deprem anıtın yıkılmasına neden oldu. 1990'lı yılların ortalarında Rusya'da Vladimir Lobitsin adlı gazeteci anıtın tekrar açılması konusunu gündeme getirdi. Rus ve Türk makamlarla uzun yıllar süren yazışma ve görüşmeler sonucunda, Gelibolu'da ikinci kere anıtın açılması kararlaştırıldı.
Rusya Ulusal Şan Merkezi yetkilisi bayan Vladislava Filiyanova, Gelibolu'da Türk halkının Rus askerlerine çok yardımcı olduklarını da belirtti. Filiyanova, "Bizim vakıf, olaylarla ilgili çok hatıra topladı. Hatıralarda, Türk halkının kendisinin o dönem sıkıntılı günler yaşamasına rağmen Rus askerlerine çok yardımcı olduklarını ve iyi davrandıklarını hatıralarda görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.