Türk Çin ilişkileri 2007 yılında genelde ticaret eksenli bir gelişme gösterdi. Yapılan karşılıklı üst düzey ziyaretlerde hep iki ülke arasında Türkiye'nin aleyhine büyüyerek devam eden ticaret açığının giderilmesi konuları ele alındı.
Türkiye'den Çin'e 2007'nin ilk ziyaretini 13 Ocak'ta AKP Genel Başkan Yardımcısı Şükrü Ayalan ve beraberindeki bir grup milletvekili, Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) davetlisi olarak yaptı. Heyetin Pekin'deki temaslarında da ticaret açığının giderilmesi ve partiler arası konular ele alındı.
Bunu nisan ayı başlarında da dönemin Spordan Sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin'in Çin ziyareti izledi. Pekin'de Personel Bakanı Zhong Bailin ile görüşen Şahin, ziyareti çerçevesinde olimpiyatlar, ikili ilişkiler ve yine ticaret açığının kapatılması konularını ele aldı.
Bakan Şahin olimpiyatların yapılacağı tesisleri gezip, hazırlıkları ile ilgili bilgi alırken, olimpiyatlarda Çin'e çok güçlü bir kadro ile geleceklerini belirterek, Çin'i olimpiyatların hazırlık aşamasında kaydettiği çalışmalardan dolayı kutladı. Bakan Şahin burada şeref defterine ise şunları yazdı: "2008 Pekin Olimpiyatları ile ilgili yapılanları ve yapılacak olanları öğrenmek için buradayım. Gördüklerim ve öğrendiklerim gerçekten heyecan verici. 2008 Ağustos'unda Pekin'de spor adına barış adına çok güzel şeyler olacağını şimdiden görür gibiyim. Çin'e ve Pekin'e başarılar dilerim." Şahin, temaslarını güneybatıdaki Sichuan eyaletinde panda severek tamamladı. Bakan'ın pandayla muhabbeti renkli görüntülere sahne olmuştu.
- BAŞBUĞ'UN ZİYARETİ -
Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral İlker Başbuğ haziran ayı başında Çin'e geldi. Başbuğ, Çin Milli Savunma Üniversitesi'ni gezip, Çin Genelkurmay Başkan Yardımcısı Zhang Li ve Çin Savunma Bakanı Orgeneral Cao Gangchuan ile birer görüşme gerçekleştirdi. Pekin'de askeri törenle karşılanan Başbuğ, Bakan Cao ile görüşmesinde, Çin Halk Cumhuriyeti'ni bir dünya gücü olarak düşündüklerini belirterek, "Çünkü gerçekten Çin politik, ekonomik ve askeri alanda dünyanın en güçlü devletlerinden birisidir ve bu gücü gün geçtikçe artmaktadır." dedi.
Orgeneral Başbuğ, Çin'in son 20-30 yılda özellikle ekonomik alanda gösterdiği gelişmeleri hem bir hayranlıkla izlediklerini hem de bir dost ülke olarak bundan gurur duyduklarını ifade etti. İkili üst düzey ziyaretlerin ilişkilerin gelişmesinde büyük rol oynayacağına inandığını kaydeden Başbuğ, iki ülkenin dünya sorunlarına bakışında büyük bir ortaklık olduğu görüşünü savundu. "Aynı noktalarda durduğumuzu ifade edebilirim. Karşılaştığımız tehdit ve risklerde büyük bir ortaklık var."diyen Başbuğ, Türkiye'nin ve Türk silahlı kuvvetlerinin gelişime açık olan ikili ilişkilerin geliştirilmesi için ellerinden geleni yapma çabası içinde olacaklarını vurguladı.
İki ülke arasındaki askeri ilişkiler giderek gelişiyor. Başbuğ'un ziyaretinin ardından Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) Genel Kurmay Başkan yardımcısı Zhang Li başkanlığındaki heyet de Aralık 2007'de Türkiye'ye resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.
- TÜRKİYE ÇİN'DE "ODAK ÜLKE" OLARAK BOY GÖSTERDİ-
Türkiye, Çin'de Eylül ayında yapılan 11. Uluslararası Yatırım ve Ticaret Fuarı'na (CIFIT) "Odak Ülke" olarak katıldı.Dış Ticaret Bakanı Kürşad Tüzmen ve beraberindeki yaklaşık 150 Türk işadamı Çin ile Türkiye arasında ticari ilişkilerin güçlendirilmesi ve uluslararası yatırımcılara 15 milyar dolar değerinde 60 projeyi tanıtmak üzere Çin'e geldi.
Çin'in güneydoğusundaki Şiamın (Xiamen) şehrinde yapılan fuara Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Oğuz Satıcı ve daha birçok Türk işadamı katılmıştı. Tüzmen, Çinli yetkililerle görüşmesinde sık sık Türkiye'nin aleyhine olan ticaret açığının kapatılmasını ve bu konuda Çin'den Türkiye'ye yatırım yapmasını istedi.
Tüzmen, bu ülkeyle ticaret hacminin önümüzdeki 5 yıl içinde 50 milyar dolar çıkacağını da söyledi. Karşılıklı olarak turistlerin gelmesi için ulaşımın çok önemli olduğuna vurgu yapan Tüzmen, şu an Çin'e haftalık 7 olan Türk Hava Yolları (THY) sefer sayısının, 21'e çıkartılması gerektiğine de işaret etmişti. Bakan Tüzmen, Çin temaslarını Ticaret Bakanı Bo Xilai ile görüşerek tamamladı.
- İKİLİ TİCARET -
Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacminin 2007 sonu itibariyle 11,5 milyar dolar olması bekleniyor. Türkiye'nin ithalatının yıl sonunda 1,2 milyar dolar olması hedeflenirken, Çin'den yapılacak ithalatın da yaklaşık 10 milyar dolar olması tahmin ediliyor. Böylece 2006'da 1'e 15 olan ticaret dengesi 2007'de 1'e 10 seviyesine çekilmiş olacak. 2005'de Çin'den 6,8 milyar dolarlık ithalat yapan Türkiye bu rakamı 2006'da 9,6 milyar dolara çıkardı. Çin'e 2005'de 550 milyon dolarlık mal satan Türkiye, bu rakamı 2006'da 693 milyon dolara yükseltmişti.
2006'da Türkiye'nin dış ticaret açığının yüzde 20'si Çin'den kaynaklandı. Türkiye Çin'e en çok mermer, Demir Çelik ürünleri ve metal ihraç ederken Çin'den makine ekipmanı başta olmak üzere hemen her şeyi ithal yapıyor.
- ÇİN'DEKİ VARLIĞIMIZ 6 FABRİKA, 100 TEMSİLCİLİK -
2006'da 25 milyon dolar olan ve 2007'de 100 milyon doları bulan Türk yatırımlarının olduğu Çin'de Türkiye'ye ait 6 fabrika ile yaklaşık 120 temsilcilik bulunuyor. Sabancı'nın liman şehri Tianjin'de bir Amerikan firmasını 70 milyon dolara satın alması Türkiye'nin Çin'deki en büyük yatırımı oldu.
Dönmez Dericilik'in ülkenin doğusundaki Shandong eyaletinde yüzde 45'i Çinli ortakla birlikte yaklaşık 30 milyon dolar olarak yaptığı yatırım ve yine Shangdong'da yaklaşık 15 milyon dolarla Antilop deri şirketine ait yatırım ile ÜNSA sanayi tipi çuval fabrikasının Zhejiang eyaletinin merkezi Hangzhou'da yaptığı 7,5 milyon dolarlık yatırımları Çin'deki büyük Türk yatırımları arasında yer aldı.
Çin'deki diğer yatırımlar arasında ise güneydeki Guangdong'da yağlı radyatör üretimi için fabrika açan Demirdöküm ile Zheijiang'da gaz ve buhar tribünlerinin teknolojik boru sistemlerini üreten Çimtaş bulunuyor. Danışmanlık alanında hizmet veren İpekyolu Danışmanlık, altın perakende sektöründe Goldaş, bankacılık alanında Garanti ve İş Bankası, Çin'e deri kimyasalları satan Sarchem Kimya gibi birçok kuruluş da Çin pazarında yerini almış durumda.
Bu arada aralık ayının başında Koç Grubu'nun şirketi Arçelik, Çin'in güneydoğusundaki sanayi bölgesi Changzhou kentinde yıllık üretim kapasitesi 1 milyon çamaşır makinesi olacak bir fabrika açtı.
- TÜSİAD'IN ÇİN MASASI BAKAN ŞİMŞEK EŞLİĞİNDE AÇILDI -
26 Kasım'da Hazineden Sorumlu Devlet Bakanı Mehmet Şimşek, Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD)'ın, Çin'in başkenti Pekin'deki temsilciliğin açılışına katıldı. Açılışa Türkiye'nin Pekin Büyükelçisi Oktay Özüye, TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Arzuhan Doğan Yalçındağ, TÜSİAD Başkan Yardımcısı Pekin Baran, TÜSİAD International Başkanı Aldo Kaslowski, Brüksel temsilcisi Bahadır Kaleağası, EUCCC Başkanı Joerg Wuttke, Çin Ticaret Bakanlığı Asya Genel Müdürü ve Uluslararası Ticaret Genel Müdürünün yanı sıra Çin'deki çok sayıda Türk işadamı ve 30'a yakın TÜSİAD üyesi katıldı.
- İZMİR'E ÖDÜL -
Çin, yapmış olduğu dış yatırım politikaları doğrultusunda İzmir'i, "Dünyada Yatırım Yapılabilecek En İyi 19 Kent", Ege Serbest Bölgesi (ESBAŞ) ve Manisa Organize Sanayi Bölgesi (MOSB)'ni "Dünyada Yatırım Yapılabilecek En İyi 7 Bölge", Arçelik'i de "Çin'de En Çok Rekabetçi Yabancı Firmalar" arasında göstererek, 18 Kasım'da ödüllendirdi.
- SİYASİ İLİŞKİLER -
İki ülke arasındaki siyasi ilişkiler son yıllardaki gelişme eğilimini sürdürdü. Türkiye'nin Irak'a yaptığı sınır ötesi operasyonunu Çin de yakından izledi. Pekin yönetimi, 23 Kasım'da, PKK'nın, 12 Türk askerinin öldürüldüğü son saldırısıyla ilgili olarak, bölgedeki sorunun diyalog ve görüşmeler yoluyla çözülmesini arzu ettiğini açıkladı.
Çin Dışişleri bakanlığı Sözcüsü Liu Ciençao (Liu Jianchao), Çin'in bölgede son zamanlarda ortaya çıkan gergin gelişmeleri dikkatle izlediğini kaydederek, "Bölgenin barış ve istikrarını sürdürmesini, söz konusu sorunun ilgili taraflarca diyalog ve görüşmeler yoluyla çözülmesini arzu ediyoruz." dedi. Çin daha önce de teröre ve operasyona karşı olduğunu açıklamıştı.
Siyasi olarak iki ülke arasında ciddi sorun bulunmuyor. Çin Başbakanı Wen Jiabao'un, Nisan 2008'deTürkiye'yi ziyaret etmesi bekleniyor.
- SPORDAKİ BAŞARILAR -
Türkiye mayıs ayında Çin'in başkenti Pekin'de düzenlenen 18. Büyük Erkekler ve 11. Büyük Bayanlar Dünya Tekvando Şampiyonası'nda Türkiye, takım olarak 7. sırada yer aldı. Türkiye 84 kiloda Bahri Tanrıkulu ile 1 altın ve 59 kiloda Hamide Bıkçın ile 1 gümüş madalya kazanarak, madalya sıralamasında yedinci oldu.
Ağustos ayında Pekin'de düzenlenen Dünya Gençler Güreş Şampiyonası'nda Türkiye serbestte 1 gümüş, 2 bronz madalya kazandı. 74 kiloda Ayhan Sucu gümüş, 96 kiloda Rıza Yıldırım ile 50 kiloda Ahmet Peker de bronz madalya aldı.
Şampiyonanın Greko-Romen dalında Türkiye 60 kiloda Rahman Bilici ve 96 kiloda Ahmet Taçyıldız ile altın madalya kazanmıştı. 120 kiloda güreşen Rıza Kayaalp ise gümüş madalya kazandı.
Yine Pekin'de kasım ayında düzenlenen 9. Büyükler Dünya Wushu Şampiyonası'nda 52 kiloda Hüseyin Dündar altın, 65 kiloda Nurhayat Hiçyakmazer de gümüş madalya kazanmıştı.
SON DAKİKA :
Haber Yorumlarınız
