ASRIN Projesi olarak tanımlanan, Hazar petrolünü dünya piyasalarına transfer eden Bakü- Tiflis- Ceyhan Boru Hattı'nın (BTC) bitiş noktası olan Adana'nın Ceyhan İlçesi'ndeki Haydar Aliyev Deniz Terminali'nde 100'üncü tankerin yüklenip dünya pazarına ihraç edilmesi, düzenlenen törenle kutlandı. Böylece, Ceyhan'dan dünya pazarına ihraç edilen petrol miktarı 73 milyon varile (9.8 milyon ton) ulaştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
Hilmi Güler, Türkiye'nin petrol ve doğalgaz çeşmesinin başında olduğunu ülkenin kasasına 300 milyon dolar girdiğini söyledi.
2005'in mayıs ayında ilk petrolün ulaştığı, ilk yükleminin de 4 Haziran 2006'da yapıldığı, Türkiye'nin Rotterdam'ı Ceyhan'da, 100'üncü tankerin yüklenmesi nedeniyle düzenlenen törene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler'in yanı sıra, Adana Vali Vekili Reşat Özdemir, AKP Adana Milletvekilleri Abdullah Çalışkan, Atilla Başoğlu, Ceyhan Kaymakamı Ayhan Boyacı, Yumurtalık Kaymakamı Hasan Kürklü, BP Türkiye Başkanı Tahir Uysal, BTC Co. Başkanı Rashid Javanshir, BP, Botaş, Botaş İnternational Limited (BIL) ve BTC Co. üst düzey yöneticileri ve çalışanlar katıldı. 13 Temmuz'da resmi açılışı yapılan BTC Ham Petrol Boru Hattı'ndan 6 Şubat'ta 100'üncü tanker olan Knock Speen'e 26 saatte petrol yüklenip dünya pazarına ihraç edilmesinin kutlandığı törenin açış konuşmasını yapan BTC Co. Başkanı Rashid Javanshir, geçen 8 aylık sürede Ceyhan'dan sevk edilen ham petrol miktarının 73 milyon varile ulaştığını söyledi. Bu başarının şirket ortak ve temsilcilerinin yanı sıra hükümetin gösterdiği destekle sağlanan işbirliğinin sonucu olduğunu da kaydeden Javanshir, ''Geldiğimiz nokta, işte bu dayanışmanın, emek ve teknoloji ile yoğrulmuş çalışmanın, özel ve kamu sektörünün işbirliğinin mükemmel bir örneğini oluşturmuştur'' dedi.
8 AYDA 300 MİLYON DOLAR GELİR ELDE ETTİK
Bakan Hilmi Güler ise yaptığı konuşmada, Türkiye'nin hem petrol hem de doğalgazda çeşmenin başında oturduğunu söyledi. Hayal denilen bir projeyi gerçekleştirdiklerini belirten Güler, ''Şimdi tankerlerimiz yükleniyor. Hazar Denizi'nin o güzel petrolü dağları tepeleri aşarak Azerbaycan'dan Gürcistan'a, oradan Ceyhan'a ulaşarak son ulaşacağı yere gidiyor. Bundan daha güzel ve anlamlı bir şey olamaz. Petrolü önce yerin dibinden çıkarıyorsunuz, sonra projelendiriyorsunuz. Kuş uçmaz kervan geçmez noktalardan geçerek, bugüne ulaşıyor. Normal bir apartmana dahi su basamazken 3 bin metre yüksekliğindeki dağlara kadar petrol basıyorsunuz'' dedi. Ceyhan'dan şu ana kadar 103'üncü tankere 76 milyon varil petrol yüklendiğini ifade eden Güler, şöyle dedi:
''Çok önemli bir rakam. Dünyanın dört bir köşesine petrol ulaştırılıyor. Şu ana kadar yaklaşık 300 milyon dolar kasamıza girdi. Bunun yaklaşık 250 milyon doları TPAO'nundur. Gerisi taşıma vergi ve diğer giderleri oluşturuyor. Ceyhan'ın enerji merkezi haline gelmiştir. Yeni rafinerilerle, petro kimya tesisleriyle dünyanın sayılı merkezlerinden biri olacak. Türkiye'nin en büyük kazancı budur. Onun dışında Samsun Ceyhan Boru Hattı, Ceyhan'a ulaşacak. Kerkük-Yumurtalık da buraya geliyor. Üç ayrı petrol merkezinin petrolü buraya gelmiş olacak. Buna doğalgazlarda eklenecek. Üç ayrı doğalgaz projesi Ceyhan'da konumlanacak. Bunlar büyük avantajlar. Azeri kardeşlerimiz ve Gürcistan'la yaptığımız işbirliği en büyük kazançtır. Diğer ülkelere de örnek olması lazım. Ülkeler isterlerse bir araya gelebiliyor. BTC'nin kardeş projesi daha var. Şahdeniz Projesi. Bakü- Tiflis-Erzurum diye adlandırılan doğalgaz projesini bitirdik. 6 Mart'ta ilk gazı alacağız. Hem Azerbaycan, hem Gürcistan, hem de bize yeni zenginlikler katacak. Şu anda bütün tartışmalar arz güvenliği üzerine oturmuş durumda. Biz hem petrol hem de doğalgazda çeşmenin başında olacağız.''
Bölgenin sadece ticaret değil, sanayi bölesi olacağını ve yeni yatırımlar yapıldığını anlatan Güler, fakirliğin verdiği rahatsızlığın bu bölgeden kalkacağını, herkesin yüzünün güleceğini de kaydetti. Törenin ardından Bakan Hilmi Güler ile diğer konuklar, Botaş İskelesi'ni gezip birlikte hatıra fotoğrafı çektirdi. Tören yenilen öğle yemeğinin ardından son buldu.
--------KUTU 1 ---------
Türkiye'nin önemi arttı
TÜRKİYE'nin BTC Projesi'nde üstlendiği rol sayesinde bölgedeki jeopolitik öneminin biraz daha arttığını da kaydeden BTC Co. Başkanı Rashid Javanshir şunları söyledi:
''Yılda 50 milyon ton ham petrol taşıma kapasitesine sahip olan BTC boru hattı, deniz taşımacılığında tanker trafiğinin artmasını engelleyerek Boğazların çevresel güvenliğine katkıda bulunmuştur. BTC Projesi, 3 ülke arasında ortak bir hedef için geliştirilen örnek bir işbirliği ve koordinasyon sayesinde hayat bulmuştur. Üç ülkenin insanları ve kurumları, inşaat döneminde olduğu gibi işletme döneminde de BTC'nin başarısı için çabalarını birleştirmiş ve ortak hedef yönünde birlikte yürümüşlerdir.''
Botaş'ın atanmış işletme şirketi BIL adına bir konuşma yapan Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Başkanı Salih Paşaoğlu ise, artı 45 dereceden eksi 40 dereceye kadar uzanan 1076 kilometrelik boru hattı coğrafyasında, deniz terminali, tank sahası, pompa istasyonları ve blok vanaları ile hatasız işletme hedeflediklerini söyledi. İki deniz hikayesinin BTC Projesi ile birleştirildiğini kaydeden Paşaoğlu, ''BTC Projesi, bölgedeki barış, huzur ve istikrar sağlamının yanında stratejik açıdan da dünya petrol piyasasındaki yerini çoktan almıştır. 100'üncü tanker sadece başlangıç olup, BIL sorumluluğunda daha nice tankerler ilk günün vizyonu ve heyecanıyla yüklenecektir'' diye konuştu.
---- KUTU 2 ----
'Asrın projesi'
YILLIK 50 milyon ton (375 milyon varil) petrol taşıma kapasitesine sahip BTC Ham Petrol Boru Hattı, 1076 kilometresi Türkiye, 260 kilometresi Gürcistan, 440 kilometresi de Azerbaycan sınırları içinde olmak üzere 1776 kilometre uzunluğunda. Türkiye kesimi 1.4 milyar dolar olmak üzere 2.9 milyar dolar maliyetli hattan Türkiye 1-16 yıllar arasında yıllık 200-250 milyon dolar transit geçiş ücreti alacak. Bu ücret 16-40 yılda 350-400 milyon dolar olacak. Petrolün yapımcı şirketi olan BTC'de en büyük hisse yüzde 30.1 ile BP'nin. Büyük hisseye sahip diğer şirket yüzde 25 pay ile Azerbaycan Devlet Neft. Diğer hissedarlardan Unocal'ın yüzde 8.90, Statoil'in yüzde 8.71, TPAO'nun yüzde 6.53, ENI'nin yüzde 5, İtochu'nun yüzde 3.40, Conoco Phillips'in yüzde 2.50, Inpex'in yüzde 2.50, Total'ın yüzde 5, Amerada Hess'in yüzde 2.36 hissesi bulunuyor.
-- KUTU3 ---
İlk yükleme haziran ayında yapıldı
2005'in mayıs ayında Azerbaycan'dan pompalanmaya başlanan petrol, 2006'nın mayın ayının sonunda Haydar Aliyev Deniz Terminali'ne ulaştı, ilk yükleme ise şirket ortaklarından BP'ye ait 'The British Hawthorne' adlı gemiye 2 Haziran 2006'da yüklendi. 85 bin ton petrol yüklenen gemi, yükünü İtalya'nın Savona Limanı'na götürdü. BTC'nin resmi açılışı ise 13 Temmuz 2006'da Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Saakashvili, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle açıldı.
Abdullah YANGIN- Ali GÜLERYÜZ/CEYHAN (Adana), (DHA)